Bem Vindo Primeiru Ministru Mari Alkatiri Governo Timor-Leste Komunikados Imprensa nian Plano ba Desenvolvimento Nasional

 


FILA FALI BA ÍNDISE KOMUNIKADOS IMPRENSA NIAN

 

Governu Timor-Leste loke konsultasaun publiku kona ba Fundu Petroleum, 18 Outubru 2004

Governu Timor-Leste ohin hahu'u periodu konsultasaun publiku kona ba oin sa' establese Fundu Petroleum ba Timor-Leste. Papel baziku prepara tiha ona hodi fo ba publiku atu debate.

Primeiru-Ministru Mari Alkatiri hateten katak: "Ita nia hakarak mak Fundu Petroleum hanesan instrumentu ida ba jestaun rekursu Petroleum Timor-Leste nian hodi benefisia ohin loron no ba futuru generasaun nian.".

"Ho ekperiensia ho nasaun seseluk hatudu katak riku soin petroleum bele sai malisan a'at do ke malisan diak. Hodi ida ne'e oin sa Timor-Leste bele maneija didiak rekurusu petroleum nian, ida ne'e importante hodi informa ba povu didiak no hateten katak ita bele establese stratejia ne'ebe ema hotu bele aseita se bele."

Konsultasaun Publika diskuti kona ba establese instrumentu hodi rai Fundu Petroleum . Proposal Fundu Petroleum hari'i iha Norvegia no esperiensia ne'ebe susessu teb-tebes maibe aumenta tan tranparensia no prinsipal ba informasaun. Ida ne'e refere ba modelu "Norway Plus" nian.

Diskusaun ida ne'e mos sei diskuti kona ba ida ne'e , maibe keta-ketak, liu-liu kona ba regulamentu oin sa' atu rai osan. Governu adapta regulametu rai osan ne'ebe konstante ba riku soin Petroleum nia valor. Liu tiha termus mediu, regulamentu ida ne'e sei aumenta ba despeza governu nia nivel ohin loron.

Primeiru-Ministru Alkatiri hateten katak : "Aumenta despesa tenki uza ho ulun hodi investe ba servisu governu no infrastrutura , ne'ebe bele aumenta ekonomia ne'ebe forte no kontribui hodi hamenus kiak. Lei ida ne'e sei rai osan no sufisiente finanseiru hodi depozita iha Fundu Petroleum hodi nune'e tinan ikus mai ita bele manten despeza ho nivel hanesan.."

Ofisiais Governu nian sei halo konsultasaun publiku iha distritus inklui kapital Dili, semana oin mai. Primeiru-Ministru Alkatiri hateten tan katak: "Ita fo korajen ba povu Timor-leste hotu-hotu no organizasaun hotu-hotu ne'ebe iha interese ba diskusaun ida ne'e kona Fundu Petroleum no fo komentu ne'ebe konstruktiva kona isue ne'ebe atu foti."

Bazea ba konsultasaun publiku ida ne'e Governu Timor-Leste hakarak lao ba oin hodi draft lei kona ba Fundu Petroleum no ba konsultasaun publiku iha tinan oin mai. Sujeita ida ne'e hodi aprova husi parlamentu no promulga husi prezidente, Fundu Petroleum bele hahu'u husi loron 1 jullu 2005, ne'ebe hahu'u husi 2005-2006 ba anu fiskal.


Iha komentu ruma ne'ebe iha relasiona ba isu ida ne'e no ba diskusaun bele hato'o antes loron 30 Novembru 2004 ba Ministeriu Planeamentu no Finansa.

Hakarak husu kona ba Fundu Petroleum no konsultasaun publiku, bele kontaktu Mr Cristino Gusmao, Macroeconomics Unit, Ministry of Planning and Finance (cgusmao@mopf.gov.tp) or tel +670 723 0127).

DOKUMENTU DISKUSAUN NIAN BA KONSULTA PÚBLIKA

 

© 2004, eventuation. Direitus hotu hotu rezervadu.