Bem Vindo Primeiru Ministru Mari Alkatiri Governo Timor-Leste Komunikados Imprensa nian Plano ba Desenvolvimento Nasional

 


FILA FALI BA ÍNDISE KOMUNIKADOS IMPRENSA NIAN

Situasaun Timor-Leste nian sai fali normal, 9 fulan Maiu tinan 2006

Primeiru-Ministru, Mari Alkatiri, fó sai iha tersa-feira ne'e, loron 9 fulan Maiu, iha konferénsia imprenza, katak " moris iha Timor-Leste nia laran tomak sai normal hikas fali". Hodi haré ba serbisu hirak públiku nian funsiona hikas fali ona no órgaun soberania nian sira hanesan ( Presidente Repúblika, Parlamentu Nasional, Governu no Tribunal ) kontinua hala'o hikas fali sira ninia funsaun tomak, maka xefe Exekutivu hateten katak "Estadu tomak funsiona fali ona".

Hamaluk ho ministra Estadu Administrasaun Estatal, Ana Pessoa, no ministru iha Presidénsia Konsellu Ministru, Antoninho Bianco, no ministru Traballu no Reinsersaun Komunitária, Arsénio Bano, Primeiru-Ministru explika mos katak, liu tiha akontesimentu loron 28 fulan Abril ne'ebé halo pupolasaun iha capital laran taridu, hodi halo ema atus ba atus mak sés-an hosi Díli, situasaun oras ne'e daudaun hakmatek ona iha rai laran tomak.

Iha Gleno, distritu Ermera, ne'ebe gabinete hosi sekretáriu Estadu ba Koordenasaun Rejiaun III (Díli, Aileu no Ermera), Egídio de Jesus horseik jovens hamutuk atus resin serka durante horas balun nia laran, Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) maka kontrola situasaun. Operasaun ordem nian, hala'o horseik hosi PNTL, ne'ebe tama mos elementus hosi Unidade Intervensaun Rápida no Unidade Rezerva hosi Polisia, ne'ebe halo mate ejente Polisia ida mate, halo kanek todan ema ida no kanek kaman ema ida. Ema 70 resin kaer tiha atu hodi halo interrogatóriu.

Xefe Exekutivu hateten sei hola medidas ba prevensaun iha Liquiçá, tamba iha rumores hateten sei iha tentativa ida hanesan iha Gleno. Iha Aileu ne'ebe ema barak halai ba iha nebá no membrus balun hosi Polisia Militar ne'ebe sai hosi Díli la iha problema.

Marí Alkatiri fó hanoin mós sorumutuk liu tiha ona iha Maliana Governu no eis-militar sira 42 mak integra iha grupu naran iha tiha ona iha "petisionáriu sira" atu haksesuk oinsá apoiu umanitáriu no reintegrasaun iha sira nia komunidade rasik.

Governu nia preokupasaun liu-liu mak, konforme tuir esplikasaun Primeiru-Ministru, dadaun ne'e ba-liu situasaun pániku ba populasaun, kria liu-liu kondisoens ba ema sira fila hikas ba sira nia uma ida-idak. Xefe Ezekutivu apela hikas fali ba militar sira no elementu PNTL sira mak hamutuk tiha ona ho "petisionáriu sira" atu " hateten labele kontinua uza kilat". Problema lolós verifika tiha ona mak " ema ne'ebé infiltra tiha ona iha grupu 'petisionáriu sira' no mak halo reklamasoens polítikas no anti-demokrátias". Marí Alkatiri fo hanoin tiha ona mak "alternánsia demokrátika halo liu hosi eleisoens no la'os ho golpe", situasaun halo moris lós ne'ebé loron hirak liu-ba iha Timor-Leste hanesan tentativa golpe Estadu constitusional, obzetivu ne'e hakarak blokeia instituisoens sira, buka forma oinsá atu labele funsiona, hakarak obriga Prezidente Repúblika atu disolve Parlamentu Nasional, oinsá provoka atu hamonu Governu.

Hodi haka'as an atu hodi koalia kona-ba autoridade Estadu nian, mak Primeiru-Ministru konsidera nafatin katak Governu sei hatudu nafatin toleránsia, ne'ebé hatudu exemplo kona-ba reposisaun ordem iha Gleno, ne'ebé la halo tiro nem ida hasoru ema sira ne'ebé halo desordeiru, maibe hato'o katak vontade Exekutivu nian atu halakon tiha violénsia.

Kona-bá possibilidade atu simu tulun internasional hodi tau ikas fali ordem no lei iha rai laran, liu-liu hanesan Austrália, Primeiru-Ministru hatan katak: "Ami sei iha kapasidade atu kontrola situasaun, karik mak ami la konsegue tau ordem no lei mak sei simu tulun hosi ita nia belum sira."

 

 

© 2004, eventuation. Direitus hotu hotu rezervadu.