|
Iha dalan ida atu impresta osan hodi hahu negosiu ki'ik, 18
fulan Novembru tinan 2006
Ita bo'ot iha maluk balun mak hakarak servisu hamutuk ho ita
bo'ot hodi hahu negosiu ida iha area peskas nian? Ou ita bo'ot
iha rai oan ruma mak bele uza hodi kuda fore-rai ou kafe, ou hare
no modo hodi ba fa'an iha merkadu?
Posibilidade ita bo'ot mak inan ida ne'ebe mak perzisa deit osan
ruma hodi sosa produtu balun no fa'an hikas ba merkadu hodi hetan
lukru?
Iha programa di'ak tebes ne'ebe mak bele fo tulun. Programa ne'e
hanaran "Mikrofinansas" ne'ebe involve hodi fo impresta
osan ho valor ne'ebe ki'ik ba individual ou grupu komunidade nian
hodi nune'e sira bele estabelese negosiu ki'ik oan ida. Membru
idak-idak husi grupu ne'e garantia hodi selu hikas osan ne'ebe
impresta ona ne'e.
Hau nia kolega di'ak ne'ebe naran Muhamad Yunus husi Bangladesh
hahu ideia ne'e ho Banku Grameen no agora konhesidu iha mundu
tomak. Programa ida ne'e susesu tebes hodi nune'e Senhor Yunus
no ninia Banku ne'e mannan Premiu Nobel da Paz nian ba tinan ida
ne'e, tamba sira nia servisu ne'e.
Instituto Mikro Finansas Timor-Leste (IMFTL) hahu iha 2002 no
estabelese hodi tau matan ba nesesidade finanseira husi ema ki'ak
sira iha area rurais, liu-liu feto sira. Instituto ne'e fo suporta
ba oportunidade husi komunidade sira iha base hodi jenera sira
nia rendementu no liu-liu hodi jenera kampu servisu ne'ebe sustentavel.
Produtu ne'ebe sira oferese mak hanesan kreditu ba grupu feto
ki'ak sira, kreditu ba vendedores sira iha merkadu, kreditu ba
grupu ou individual husi agrikultores sira (sira ne'ebe kuda kafe
no hare), kreditu ba negosiu ki'ik, no kreditu payroll.
Hau hetan konfiansa ona katak mikrofinansas bele ajuda ema hodi
buka sira nia dalan atu sai husi ki'ak, ne'ebe hau mos uza ona
hau nia osan balun iha Dili hodi fo korajen ba ita nia ema ki'ak
sira hodi hahu sira nia negosiu. La iha buat ida mak di'ak liu
tan duke hare ema ki'ak sira bele hetan susesu.
IMFTL iha ninia kuartel iha Dili ho edefisiu balun iha Gleno,
Maliana, no Aileu. Iha ona planu hodi hahu edefisiu foun iha Baucau
no Oecuse iha tempu badak mai. Instituto ne'e mos espera katak
iha tempu badak oin mai sei loke edefisiu iha distritu 13 hotu.
Agora dadaun, iha ona ema nain 3600 mak impresta ona osan husi
IMFTL ho valor total besik US$.1,5 miliones.
Programa mikrofinansas nian sei konsentra ba produtu importante
tolu mak hanesan : kreditu ba grupu feto ki'ak sira, kreditu ba
agrikultores sira, no kreditu ba negosiu ki'ik.
Ba tinan 3 oin mai (IMFTL) iha ona planu katak sira nia servisu
ne'e, no mos servisu foun ida atu rai osan iha IMFTL, bele hala'o
ona iha Timor-Leste laran tomak. Sidadaun hotu tenke iha oportunidade
ba imprestimu ne'ebe iha no mos rai sira nia osan iha IMFTL tuir
sira nia hakarak.
Iha tinan 2 nia laran IMFTL iha hanoin hodi rekruta tan ema nain
120 (liu-liu juventude sira ne'ebe foin ramata sira nia estudu),
hodi hala'o planu atu fo kreditu ba ema nain 20,000 no fo depozitu
ba ema nain 70,000.
Mikrofinansas sei la resolve hotu ita nia problema ne'ebe ita
hasoru, maibe posibilidade ida ne'e bele sai hanesan respostas
ba ita bo'ot sira nia reza durante ne'e, no fo tulun ba ita bo'ot
sira hodi hetan osan ne'ebe naton hodi haruka ita bo'ot nia oan
sira ba eskola. Hau hakarak ita bo'ot sira bele konsidera ida
ne'e ho di'ak.
Bele kontaktu ba IMFTL liu husi numeru (+670) 3339186, 3339187,
3339188 ou bele ba vizita diretamente ba sira nia edefisiu.
|